CUMHURİYET YÖNETİMİNDEN “TEK ADAM” YÖNETİMİNE!!!

CUMHURİYET YÖNETİMİNDEN “TEK ADAM” YÖNETİMİNE!!! Cumhuriyet yönetim nasıl bir yönetim biçimidir sorusunun en net cevabı “Çağdaş ve modern bir cumhuriyet öncelik bireylerin tam bilinçli birer yurttaşlık bilinciyle bilgilenmesiyle mümkündür! Çünkü yurttaşlık bilinci aynı zamanda kendisinin de insanca yaşamasını bilmesi ve insanca yaşamanın neye bağlı olduğunu da öğrenmesi demektir “ Dinsel ırksal mezhepsel bir başkasının etkisinde kalmadan hür yaşamaktır. Diğer taraftan insanlar kendini kul olarak gördüğünde sonuç tek adam sonucu olacaktır. Cumhuriyet kısaca; başta devlet başkanı olmak üzere, devletin başlıca temel organlarının belli aralıklarla yinelenen seçimlerle göreve getirildiği bir “yönetim biçimidir gücünü halktan alır ve her düşüncenin kendini temsil etme hakkı vardır. Sözlükte Cumhuriyet Nedir: “Cumhuriyet, halkın kendi kendini yönetmesidir. Halkın egemenliğine dayanan yönetim biçimi olarak da tanımlanır. Cumhuriyet yönetiminde halk yönetimde doğrudan söz sahibidir. Cumhuriyet yönetimlerinde hak, eşitlik, özgürlük ve adalet kavramları öne çıkar. Adalet mahkemeler tarafından sağlanır. Siyaseti meclis yapar. Meclis kanun çıkarır. Cumhurbaşkanı kanunu onaylar. Cumhuriyet sisteminde birçok rejim bulunabilir. Bunlar demokratik, monarşi ya da teokratik olabilir”. Egemenlik hakkının belli bir kişi veya aileye ait olduğu monarşi ve oligarşi kavramlarının karşıtıdır. “Ne yazık ki 98 yıl üzerinde gurur ve onurla yaşadığımız cumhuriyet” Türk halkının son 15- 20 yılda AKP ile başlayan bir yurttaşlık bilincinden uzaklaşma da var “ daha çok din iman endeksli kul olma bilinci yerleşerek AKP ve bileşenleri cemaat ve tarikatlara karşı bir yakınlaşmanın sonucu laik sosyal hukuk devletinden uzaklaşılarak tek adam yönetim sistemine evrilmiş bir cumhuriyetle karşı karşıya kaldığımız gerçeği de var”.! Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Cumhuriyeti kurarak ilan eden ilk kurucu liderimiz ve ebedi başkomutanımız ulu önder Mustafa Kemal Atatürk cumhuriyet için belli şartların gerçekleşmesine bağlı olduğundan dolayı aşama aşama yapılan çalışmalar ile bir temel hazırlanmıştır. Cumhuriyetin ilanından bir süre önce yani 23 Nisan 1920’de açılan meclis, yönetim şeklinde yapılacak değişikliklerin habercisi olmuştur. Meclisin açılma sebebi halkın kendini yönetecek kişileri seçebilmesine imkan vermek ve Türk halk için bir hak tanınması da cumhuriyet rejiminin yönetim özelliğidir. Ancak saltanat, cumhuriyet rejiminin tam uygulanmasını önünde bir engelleyici nitelikteydi ve saltanatın derhal kaldırılması Millî egemenlik düşüncesi gereği şarttır 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmıştır. Tam bağımsızlık sağlandıktan sonra 29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyet Mustafa Kemal Atatürk tarafından resmen ilan edilmiştir. Cumhuriyet rejiminde halk bağımsızdır. Yöneticilerini de bağımsız ve kanunlara uygun şekilde seçme hakkına sahiptir. Halkın yönetici olma hürriyeti de olduğu için seçilme hakkı da sabittir. Dünyadaki cumhuriyet ile yönetilen her ülkede olduğu gibi, Türkiye'de de cumhuriyetin özgün nitelikleri vardır. Cumhuriyet, bir milletin kendi bağımsızlığına sahip olmasını sağlayan siyasi rejimdir. Cumhuriyet rejiminde halk bağımsızdır, yöneticilerini de bağımsız şekilde ve mutlaka kanunlara da uygun şekilde seçme hakkına sahiptir. Yani iktidar halkın seçimine göre şekillenir ve yine halkın seçimiyle değişebilir. İktidarın halk tarafından değiştirilebilir olması cumhuriyetin rejiminin en dikkat çekici özelliklerinden biridir. Nitekim bu durum yönetimin babadan oğula geçemeyeceğini ya da halkın iradesi olmadan devredilemeyeceğinin göstergesidir. Kısaca Cumhuriyet yönetiminin özellikleri nadire baktığımızda ise tam bir yurttaşlık bilinci vardır!: 1. Halkın egemenliğine dayanan bir yönetim şeklidir. 2. Hukukun üstünlüğüne dayanır. 3. Halkın seçme ve seçilme hakkı vardır. 4. Çoğunlukçu sistemler ile uyum içindedir. 5. Halk bir meclis ve hükümet kurma yetkisi verebilir. 6. Halk cumhurbaşkanını kendi seçebilir. 7. Egemenliğin kaynağının millete ait olduğunu kabul eden devlet şeklidir. Cumhuriyet yönetiminin özelliği, seçim esasına dayanan bir yönetim oluşudur. Seçimin, gerek seçme gerekse seçilme hakkı açısından belli bir kişiye, belli bir gruba, belli bir sınıfa ait olmayıp; bütünüyle millete ait olmasıdır. Cumhuriyet rejimi, her şeyden önce kamu yararını ön planda tutan, kamu yararına dayanan bir yönetim şeklidir. Rejimin gücünü, geniş halk kitlesinin bütününden, millet iradesinden almasıdır. Cumhuriyet rejimi, devlet yaşantımıza, siyasi yaşantımıza egemenliğin bir kişiye, bir gruba, bir sınıfa değil, doğrudan millete ait olduğu gerçeğini kazandırmıştır. Cumhuriyet rejimi, bütün vatandaşları yasa önünde eşit sayar, onlar arasında hiçbir ayrıcalık tanımaz, onların devlet yönetimine eşit olarak katılımını sağlar. Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini devlet teminatı altına alır. Cumhuriyet akla, mantığa, bilime, toplumun gereklerine ve ihtiyaçlarını gidermeye en uygun ve insana değer veren bir devlet yönetim biçimidir. “Cumhuriyet, fikir serbestliği taraftarıdır.” İnsanın, dolayısıyla toplumun gelişme ortamını hazırlayan, koruyan en iyi yönetim biçimidir. Siyasi bir rejim bakımından cumhuriyet, halka dayanan, gücünü halktan alan bir devlet modelini ifade eder. Dolayısıyla iktidarın millete ait olduğu bir yönetim biçimidir. Bu nedenle cumhuriyette egemenlik bir kişi veya zümreye ait değil, ulusun bütün kesimlerine aittir. Bu bakımdan, başta devlet lideri olmak üzere, devletin temel organlarında görev yapan şahısların seçimle işbaşına geldikleri, bunların belirlenmesinde veraset yönteminin kesinlikle rol oynamadığı bir hükümet modelini temsil eder. Öz Olarak Cumhuriyet; Milletin, egemenliği kendi elinde bulundurduğu ve bunu belirli süreler için seçtiği mebuslar aracılığı ile kullandığı devlet biçiminin adıdır. Yukarıda yapılan açıklamaların tamamı birbirine yakınlık gösteren doğru tanımlamalardır. Cumhuriyetle idare edilen ülkelerde, ulusun başında belli bir süreliğine seçilen Cumhurbaşkanı bulunur. Yasama gücünü kullanan Meclis ise halkın oylarıyla seçilen mebuslardan oluşur. Cumhuriyet rejiminde yasama, yürütme ve yargı güçleri birbirine karşı bağımsızdır. Türkiye’de cumhuriyet rejimine Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılması ile geçilmiş, ancak cumhuriyet, resmen 29 Ekim 1923’te ilan edilmiştir. Türkiye Cumhuriyetinin nitelikleri Anayasamızın ikinci maddesinde belirtildiği üzere Türkiye Cumhuriyetinin nitelikleri şöyledir: · Toplum huzuru: Anayasamızda Türkiye Cumhuriyetinin temel nitelikleri anlatılırken ilk olarak toplum huzurundan bahsedilmiştir. Bu tesadüfi değildir. Bir toplumdaki huzur ülkenin gelişmişliğinin de sembolüdür. Günümüzde yapılan araştırmalar toplum huzuru en yüksek ülkelerin en gelişmiş ülkeler olduğunu göstermektedir. Bu nedenle anayasada da belirtildiği üzere toplumun huzuru sağlamak temek olgulardan biridir. · Milli dayanışma: Milli dayanışma demek, birlik ve beraberlik demektir. Ancak birlik ve beraberlik sağlanırsa devletin esenlik içinde varlığını sürdürebileceğini söylemek kesinlikle doğru bir tespit olacaktır. · Adalet anlayışı: Bir devlet, bünyesinde yaşayan herkese karşı adil olmak zorundadır. Adalet, devletleri ayakta tutan temel unsurlardan biri olduğu için cumhuriyetin temel nitelikleri arasında yer almaktadır. · İnsan haklarına saygı: Bağımsızlık her konuda sınırsız özgürlük anlamına gelmez. Milli egemenliğine sahip toplumlar eğer insan haklarına saygı duyar ve birbirinin haklarını da gözetirse o zaman gerçek hürriyeti elde etmiş olurlar. · Atatürk milliyetçiliğine bağlılık: Bu konuyu incelemeden önce Atatürk milliyetçiliğinin ne anlama geldiğini bilmek gerekir. Atatürk milliyetçiliği bir ulusun sadece kendi soyundan gelenleri üstün tutması demek değildir. Atatürk milliyetçiliği derin bir kavramdır. Atatürk'e göre dini, mezhebi, dili, soyu ne olursa olsun kendini Türk olarak gören herkes Türk’tür. Bu anlayışı benimseyen herkesin bu milletin faydasını gözeteceğinden dolayı Türkiye Cumhuriyetinin temel niteliklerinden biri de Atatürk milliyetçiliğine bağlılıktır. · Demokratik devlet: Demokrasi halkın kendi kendini doğrudan veya dolaylı olarak yönetebilmesini öngören yönetim biçimidir. Bu yönetim biçimi cumhuriyetin asıl amacına hizmet ettiğinden ötürü temel nitelikler arasında yer almaktadır. · Sosyal devlet: Devletin halktan aldığı vergiler karşılığında halkın ihtiyaçlarına yönelik hizmet vermesi sosyal devlet anlayışı kapsamındadır. Halk bağımsız yaşar ve kendini yönetenleri seçer ancak seçtikleri yöneticilerden de hizmet bekler. Devlet halkın temel ihtiyaçlarını karşılayacak imkanlar sunmakla yükümlüdür. Bu nedenle cumhuriyetin nitelikleri arasında sosyal devlet anlayışı da bulunmaktadır. · Hukuk devleti: Cumhuriyet rejimi için adalet temel unsurdur. İnsan haklarına saygı gösteren, temel hak ve özgürlüklerin korunduğu devlet hukuk devletidir. Hukukun var olduğu bir sistem her türlü sorunun çözümünün adil şekilde yapıldığı sistemdir. Bu nedenle cumhuriyetimizin niteliklerinden birisi de hukuk devleti olabilmektir. Ali Berham ŞAHBUDAK…